Zarząd wspólnoty dostaje informację: „w tym sezonie zużyliśmy o 12% mniej ciepła”. Brzmi dobrze. Tylko że jeśli zima była o 15% łagodniejsza, budynek w rzeczywistości zużył więcej, niż powinien. Bez korekty pogodowej każde porównanie sezonów jest loterią.
Co to są stopniodni
Dla każdego dnia porównuje się średnią temperaturę zewnętrzną z temperaturą bazową, zwykle 18°C. Jeśli średnia wyniosła 3°C, ten dzień daje 15 stopniodni. Sumując dni w miesiącu albo sezonie, dostajesz liczbę, która mówi, jak dużo trzeba było grzać.
Eurostat liczy stopniodni grzania tylko dla dni, w których średnia temperatura jest niższa niż 15°C, przyjmując bazę 18°C. Ciepłe dni nie zaniżają więc sumy.
Jak wygląda korekta krok po kroku
- Dla danego miesiąca ustala się wartość typową stopniodni dla lokalizacji, czyli „normalną” zimę.
- Liczy się współczynnik korekty: wartość typowa podzielona przez rzeczywistą liczbę stopniodni w tym miesiącu.
- Rzeczywiste zużycie ciepła z faktury mnoży się przez ten współczynnik.
- To samo robi się dla okresu przed wdrożeniem i po nim. Porównuje się wyniki skorygowane, a nie surowe.
Przykład liczbowy
Ilustracyjny przykład z materiałów Water AI, dla stycznia w Warszawie, gdzie typowa wartość wynosi 660,3 stopniodni:
| Przed | Po | |
|---|---|---|
| Zużycie z faktury | 5000 GJ | 3000 GJ |
| Rzeczywiste stopniodni | 680 | 620 |
| Współczynnik korekty | 0,971 660,3 / 680 | 1,065 660,3 / 620 |
| Zużycie skorygowane | 4855 GJ | 3195 GJ |
Oszczędność po korekcie wynosi 1660 GJ, a nie 2000 GJ, jak wynikałoby z porównania surowych faktur. Styczeń po wdrożeniu był cieplejszy, więc część spadku to zasługa pogody i korekta ją odejmuje. Działa to w obie strony: jeśli zima po wdrożeniu jest mroźniejsza, korekta chroni wynik przed zaniżeniem.
Dlaczego ciepła woda jest liczona osobno
Zużycie na centralne ogrzewanie zależy od pogody. Zużycie na ciepłą wodę użytkową zależy głównie od mieszkańców i ich nawyków. Mieszanie obu w jednym wyniku zafałszowałoby korektę, dlatego c.o. i c.w.u. rozlicza się oddzielnie.
IPMVP, czyli dlaczego ta metoda jest wiarygodna
IPMVP to międzynarodowy protokół pomiaru i weryfikacji oszczędności energii. Określa, jak ustalić okres bazowy, jak korygować wyniki o czynniki niezależne od wdrożenia, takie jak pogoda, i jak raportować wynik. Dla zarządu wspólnoty czy dyrektora finansowego to argument, że oszczędność nie jest „wyliczeniem dostawcy”, tylko wynikiem uznanej metody na danych z faktur dostawcy ciepła.
Skąd biorą się dane
Z faktur dostawcy ciepła lub odczytów licznika ciepła oraz z publicznych danych meteorologicznych dla lokalizacji. Klient może sam sprawdzić każdą liczbę w protokole.
Na tej metodzie opiera się rozliczenie Water AI w modelu ESCO: wynagrodzenie liczone jest od oszczędności po korekcie pogodowej. Więcej o Water AI.
Najczęstsze pytania
Co to są stopniodni grzania?
Miara tego, jak zimny był dany okres. Dla każdego dnia liczy się różnicę między temperaturą bazową, zwykle 18°C, a średnią temperaturą zewnętrzną, i sumuje wyniki.
Dlaczego nie wystarczy porównać faktur rok do roku?
Bo każda zima jest inna. Łagodniejsza zima obniża zużycie bez żadnej zmiany w budynku, a mroźna je podnosi. Korekta stopniodni sprowadza oba sezony do tych samych warunków.
Czy ciepła woda też jest korygowana o pogodę?
Nie w ten sam sposób. Zużycie ciepłej wody zależy głównie od mieszkańców, dlatego c.o. i c.w.u. rozlicza się osobno.